علم نحو

بعضی متهجّدین قدس الله نفسه اعراب کلمه : العفو در نماز شب را ذکر کرده که گفته : دو

اعراب جائز است نصب بنابر مفعول به برای فعل محذوف : اطلب منک العفوَ ورفع بنابر

مبتدا که خبرآن حذف شده به تقدیر: العفوُ مطلوبی . انتهی

اقول : اعراب نیکوتر این است که : العفو که مصدراست مفعول مطلق برای فعل محذوف از

جنس خودش باشد به تقدیر : اُعفُ عنّی عفواً ، وبعد بخاطراقتضای حال ومقام تضرّع فعل و

متعلّق آن حذف میشود چون حال تضرّع اقتضای تخفیف می کند وبعد مصدرمنصوب نکرة

ال جنس گرفت برای اشاره به معنای معقول عفو که دراذهان معروف وشناخته شده است

که البته این تعریف به ال جنس نوعی مبالغه درمعنای مصدرایجاد می کند زیرا مصدرچه

نکره باشد وچه معرفه به ال جنس دلالت  بریک حقیقت می کند جزاینکه وقتی ال جنس

ذکرشود دوبار در ذهن اشاره به معنی می شود یک مرتبه با لفظ جنس (ع ف و) ویک

مرتبه با (ال) واین مطلب را درکتاب شرح مفردات نحویّه درباب مفعول مطلق ذکرکرده ایم

بنابراین کلام میرزای قمّی رحمه الله درکتاب قوانین بنابرآنچه که مرحوم مدرّس افغانی در

کتاب شرح مطوّل خودازایشان نقل کرده که : واجب است فعل ازمصدربدون ال وتنوین

مشتقّ شود ، خدشه می شود به اینکه : جائزاست فعل ازمصدرمحلّی به ال جنس نیزمشتقّ

شود وبرای روشن شدن بیشترمطلب به کتاب شرح مفردات نحویّه باب مفعول مطلق مراجعه

شود.

وامّا وجه رفع کلمه العفو پس بهتراست محذوف را کلمه : شأن قراردهیم به این تقدیر: شأنک

عفوالعباد ، که بعدازحذف مبتدا مضاف الیه (العباد) نیزحذف شد وعوض ازآن ال به مضاف

ملحق گردید.